De Landweer; cultuurhistorisch element

Dinsdag 1 augustus 2017

De gemeente Bernheze werkt, net als de andere vier Maashorstgemeenten, aan een dynamisch landschap.

In het Bomenpark in Heesch is een 65 meter lange landweer gemaakt. Een indrukwekkend element met palen, wallen, greppels en heesters. Een stukje waardevolle geschiedenis in ons unieke landschap tussen de kernen en het natuurgebied.

De Landweer, een muur van natuur

De relatie tussen De Maashorst en de omliggende dorpen kende in het verleden een tegenstrijdigheid. Aan de ene kant diende De Maashorst als bron van voedsel en levensonderhoud. Aan de andere kant vormde het ruige natuurgebied een dreiging voor de bewoners van het gebied. Die legden ter bescherming verdedigingswerken aan in de vorm van landweren. Deze liepen van Berghem via Nistelrode en verder.

Verdedigingswerk

Landweren werden in de 14e en 15e eeuw aangelegd. Deze lijnvormige elementen in het landschap markeerden grond en vormden zo verdedigingswerken (op enige afstand) rondom dorpen en steden of akkercomplexen. Zo werden kwetsbare akkers beschermd tegen plunderende roversbendes én tegen grazende dieren en vee.

De landweren werden gemaakt met elementen die in het gebied aanwezig waren en hebben verschillende verschijningsvormen gekend. De opbouw van de landweer bestaat uit twee greppels met een onderlinge afstand van 20 meter. Aan de binnenkant van de greppel staan zeven of acht palenrijen (boomstammen) die om en om geplaatst zijn. Tussen deze dichte paalafzettingen bevindt zich een ‘lege’ strook waar waarschijnlijk een wal heeft gelegen. Op de landweer kwam ook bomen en doornenstruiken voor die in de loop der tijd een ondoordringbaar geheel vormden. We hebben in de reconstructie hondsroos, meidoorn, wilde peer en bosroos gebruikt. Waar wegen of water de landweer kruisten, werden versterkte of bewaakte overgangen aangelegd waardoor de landweer bij gevaar met (val)hekken of slagbomen kon worden afgesloten (bron: Archol Rapport 88, 2007).

Wilt u zich verdiepen in dit thema?

Archol Rapport 88. Heesche landweren. 'Een laatmiddeleeuws verdedigingssysteem te Heesch (N-Br).' 2007. Leiden.

Dit project wordt mogelijk gemaakt met steun van de provincie Noord-Brabant.

Meer nieuws