Programma Aanpak Stikstof

Donderdag 15 augustus 2019

Teveel stikstof heeft negatieve effecten op de natuur. Dat is in Nederland het geval. De meeste stikstof is afkomstig van de landbouw, het verkeer en de industrie. De Raad van State bepaalde onlangs dat het landelijke stikstofbeleid, het Programma Aanpak Stikstof (PAS), niet deugt.

Het mag niet langer gebruikt worden als basis om toestemming te verlenen voor activiteiten die leiden tot een stikstoftoename in Natura 2000-gebieden, zoals bijvoorbeeld woningbouw, uitbreiding van stallen of de aanleg van wegen. Dit maakt het een stuk ingewikkelder om ruimtelijke ontwikkelingen te realiseren. De gemeente onderzoekt momenteel de gevolgen van dit besluit voor Bernheze en wil zoveel als mogelijk voorkomen dat de ruimtelijke ontwikkeling volledig stil komt te liggen. Daarbij is het wel zo dat niet de gemeente, maar de provincie uiteindelijk als bevoegd gezag bepaalt of een project in aanmerking komt voor een vergunning voor de Wet Natuurbescherming.

Helpdesk voor vragen over stikstof

Iedereen kan met vragen over stikstof of het aanvragen van vergunningen of de AERIUS calculator terecht bij de helpdesk van BIJ12. Op basis van de ontvangen vragen en de belangrijkste ontwikkelingen wordt de inhoud van de website steeds weer geactualiseerd.

Staat het antwoord of de vraag niet op de website, dan kunt u via het contactformulier (eventueel voorzien van bijlagen) de vraag  verzenden. Een schriftelijke reactie volgt binnen 3 dagen. U kunt ook bellen, elke werkdag tussen 9.00 en 12.00 uur. Het telefoonnummer staat op de website van BIJ12.

Wat is het PAS?

Het PAS staat voor het Programma Aanpak Stikstof. Een regeling van de rijksoverheid die enerzijds ruimte moest bieden aan nieuwe ontwikkelingen zoals huizen, wegen en bedrijven, maar tegelijkertijd ook voorziet in maatregelen die nodig zijn voor het terugdringen van de neerslag van stikstof die nodig is voor het behoud en herstel van beschermde natuurgebieden (Natura 2000-gebieden). Het PAS bevatte een drempelwaarde voor de uitstoot van stikstof. Kwam een plan boven deze drempelwaarde, dan was het nodig om bij de provincie een melding te doen of een vergunning op basis van de Wet natuurbescherming (Wnb) aan te vragen.

Wat is het oordeel van de Raad van State over het PAS?

De Raad van State heeft beslist dat het PAS niet de basis kan zijn voor het verlenen van toestemming voor activiteiten die extra stikstof veroorzaken. Het PAS maakt het namelijk mogelijk dat al direct toestemming wordt gegeven voor ontwikkelingen met gevolgen voor de natuur. Terwijl aan de andere kant vooruit wordt gelopen op verwachte positieve gevolgen van maatregelen die juist ten gunste zijn voor de natuur. En dat mag niet. Want Europese wetgeving voor de natuur maakt duidelijk dat je vooraf zekerheid moet hebben dat die maatregelen ook echt gunstige effecten zullen hebben voor de natuur. De mogelijke schade werd berekend volgens een rekenprogramma dat, volgens de uitspraak, niet zorgt voor een goede berekening van de daadwerkelijke schade.

Wat betekent dit voor verleende en lopende vergunningsaanvragen?

De Raad van State heeft een streep gehaald door alle besluiten die in de uitspraken van 29 mei aan de orde zijn. Die zaken gaan allemaal over veehouderijen. Dat betekent dat de toestemmingen die gegeven waren in die vergunningen niet meer van toepassing zijn.

Wat betekent dit voor andere PAS-besluiten?

De uitspraken van 29 mei hebben geen gevolgen voor vergunningen die al definitief zijn en die dus niet meer bij de rechter kunnen worden aangevochten. Die vergunningen blijven dus gewoon gelden. Maar daarnaast liggen er bij de Raad van State nog zo’n 180 zaken die ook verband houden met het Programma Aanpak Stikstof. En dat zijn voor het merendeel zaken over veehouderijen, maar er zitten ook zaken bij over bestemmingsplannen, bijvoorbeeld voor een bedrijventerrein of een nieuwe weg. En de Raad van State zal per zaak bekijken hoe dit het beste afgehandeld kan worden.

Wat doet de gemeente?

De gemeente Bernheze brengt in kaart wat de uitspraak voor gevolgen heeft voor welk type project. Wij werken op dit moment aan een inventarisatie van de aanvragen en projecten. Er wordt vervolgens per aanvraag gekeken of er sprake is van stikstoftoename door een project en wat de impact is van de uitspraak van de Raad van State. De insteek van de gemeente is om projecten niet onnodig te vertragen of op slot te zetten als gevolg van de landelijke onduidelijkheid rondom de nieuwe regels. In overleg met de aanvrager zoekt de gemeente naar een oplossing. Daarbij is het wel zo dat niet de gemeente, maar de provincie uiteindelijk als bevoegd gezag bepaalt of een project in aanmerking komt voor een vergunning voor de Wet Natuurbescherming.

Wat betekent dat voor de aanvragers?

Veel van de aanvragers zullen langer moeten wachten voordat de vergunningenprocedures rond zijn en ze kunnen beginnen. Mogelijk heeft de uitspraak negatieve gevolgen voor de aanvraag en kan deze niet gehonoreerd worden.

Hoe gaat de gemeente hiermee om?

Uiteraard vinden wij het vervelend dat deze uitspraak voor veel initiatiefnemers consequenties heeft. De gemeente moet zich uiteraard houden aan de nieuwe richtlijnen en regels. We zullen er echter alles aan doen om procedures zo snel en zo goed mogelijk af te handelen.

Wat wordt nu de werkwijze voor omgevingsvergunning voor bouwen en afwijken bestemmingsplan?

In de procedure zal een voortoets aangeleverd moeten worden, met de berekening van de stikstofuitstoot. Zit de voortoets er niet bij, dan zal de aanvraag niet in behandeling genomen kunnen worden.

Wat is een voortoets?

In de voortoets (oriënterend ecologisch onderzoek) verzamelt de initiatiefnemer informatie over de mogelijke gevolgen van zijn activiteiten voor de beschermde natuurgebieden (en beschermde dier- en plantsoorten). Uit de voortoets volgt ook welke vervolgstappen nodig zijn. Soms blijkt uit de voortoets dat er zeker geen negatieve effecten voor natuurgebieden zijn. Dan is er geen vergunningplicht en de initiatiefnemer hoeft verder niets te doen. Als er wel mogelijke negatieve effecten zijn is verdiepend onderzoek nodig en volgt een verdere toetsing.

Hoe gaan jullie om met lopende aanvragen?

Voor de al lopende procedures zullen wij niet meer om een voortoets vragen.

Wat moet ik doen als er een schadepost ontstaat door deze uitspraak? Kan ik dat ergens op verhalen?

Op dit moment is geen duidelijkheid over eventuele aansprakelijkheid en vergoeding van schade.

Wat doet de rijksoverheid?

Ondertussen werkt de rijksoverheid aan nieuwe regels voor toekomstige vergunningsaanvragen. De uitspraak van de Raad van State geldt namelijk voor heel Nederland en ook voor rijksprojecten zoals snelwegen en (uitbreiding van) vliegverkeer. Het Rijk heeft de adviescommissie Stikstofproblematiek ingesteld die voor half september met een advies moet komen voor lopende aanvragen. Zij moet ook adviseren over structurele oplossingen. Die worden voorjaar 2020 verwacht.

Folder van de Provincie Noord-Brabant over de gevolgen van de PAS-uitspraak voor initiatiefnemers. (PDF, 438.9 kB)

Meer weten?

Lees de veelgestelde vragen. (PDF, 74.3 kB)
Lees meer via de website van de Provincie Noord-Brabant over de ontwikkelingen rondom het PAS.
Via de website www.bij12.nl, de gezamenlijke website van alle provincies, is ook een lijst met veel gestelde vragen en antwoorden te bekijken.
Bekijk via deze link de factsheet van de rijksoverheid. Deze factsheet is door het ministerie opgesteld en geeft snel inzicht in de mogelijke gevolgen voor woningbouwplannen.
Voor overige vragen kunt u met ons contact opnemen. Wij hebben op dit moment nog geen antwoord op al uw vragen en vragen uw begrip daarvoor.
 

Meer nieuws