Participatiebeleid en -verordening

Hier leest u waarom we samen werken aan een nieuw participatiebeleid, wat het betekent voor u als inwoner of ondernemer, en hoe u mee kunt doen.

Waarom participatie?

In Bernheze geloven we dat goede plannen en besluiten ontstaan als we samenwerken. Participatie betekent voor ons dan ook: samen met inwoners, ondernemers en organisaties beleid en projecten ontwikkelen, uitvoeren en evalueren.

Dat kan op verschillende manieren:

• Inwonersparticipatie: de gemeente neemt het initiatief en nodigt u uit om mee te denken.
• Overheidsparticipatie: initiatieven komen vanuit de samenleving en de gemeente sluit aan.
• Uitdaagrecht: u kunt als inwoner of organisatie de gemeente vragen om een taak over te nemen, zoals het onderhouden van een speeltuin, het organiseren van een activiteit of het beheren van groen.

Denkt u dat iets slimmer, goedkoper of leuker kan? Dan mag u de gemeente uitdagen om het samen of zelf te doen.

Waarom maken we nieuw beleid en een verordening?

De regels voor participatie veranderen. Sinds 2025 geldt een nieuwe landelijke wet die gemeenten verplicht om inwoners, organisaties en andere belanghebbenden eerder en actiever te betrekken bij plannen en besluiten. Ook moeten alle gemeenten uiterlijk in 2027 een vernieuwde participatieverordening hebben.

In Bernheze willen we niet alleen voldoen aan deze wet, maar vooral zorgen dat participatie voor iedereen duidelijk en praktisch wordt. Daarom werken we aan nieuw beleid en heldere afspraken, zodat u als inwoner of initiatiefnemer weet waar u aan toe bent en goede ideeën echt een kans krijgen.

Het proces

We werken stap voor stap aan een nieuw participatiebeleid en -verordening. Dit doen we samen met inwoners, ondernemers en dorpsraden.

Hoe pakken we het aan?

• Ophalen van ideeën en ervaringen: In november en december 2025 organiseerden we twee inwonersavonden. Hier spraken we over wat participatie betekent, wat goed gaat en wat beter kan. In januari 2026 gaan we de straat op, om minder betrokken inwoners te bereiken.
• Wat gebeurt er met alle input? Alle inzichten uit de avonden en van de straat nemen we mee als inspiratie en richting bij het opstellen van het nieuwe beleid. We kijken zorgvuldig naar wat past binnen de mogelijkheden en kaders van de gemeente. Niet alles kan altijd worden meegenomen, maar we laten wel weten wat er met de input gebeurt en waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt.
• Beleidsproeverij: Begin maart 2026 organiseren we een beleidsproeverij. Tijdens deze proeverij kun je het conceptbeleid bekijken, je mening geven en samen verder denken over het onderwerp. Zo maken we samen een beleidsplan dat past bij wat er leeft in de gemeente.
• Ter inzage: Na de beleidsproeverij passen we waar nodig en mogelijk het beleid aan en gaan we aan de slag met de verordening. Deze verordening past bij het beleid dat we hebben gemaakt. Het beleidsplan en de verordening leggen we daarna ter inzage. Zo kan iedereen die dat wil de plannen lezen en er een reactie op geven. Alle reacties gaan we bekijken. Waar mogelijk passen we het beleid aan. Als we een andere keuze maken, leggen we uit waarom we dat doen.
• De besluitvorming: Als het nieuwe participatiebeleid en de verordening klaar zijn, leggen we deze voor aan de gemeenteraad.

Tijdlijn

• Najaar 2025: inwonersavonden en de straat op
• Begin 2026: conceptbeleid opstellen, beleidsproeverij en beleid en verordening ter inzage
• Voorjaar 2026: definitief beleid en uitvoering

Tijdens de inwonersavonden kwamen deze punten naar voren:

Tijdens de bijeenkomsten met inwoners, ondernemers en dorpsraadleden bleek dat participatie in Bernheze draait om samen doen, luisteren en ruimte geven aan nieuwe ideeën. De rode draad was:

• Vroeg betrekken en duidelijke kaders: Inwoners willen graag vanaf het begin meedenken over plannen en beleid. Het is belangrijk dat vooraf duidelijk is waarover meegedacht kan worden en wat al vaststaat. Heldere afspraken en kaders zorgen voor vertrouwen en echte invloed.
• Maatwerk en toegankelijkheid: Er is behoefte aan verschillende, laagdrempelige manieren om mee te doen. Niet elk onderwerp vraagt om dezelfde aanpak; flexibiliteit en maatwerk zijn belangrijk om iedereen te bereiken.
• Respect, vertrouwen en eigenaarschap: Samen verantwoordelijkheid nemen en elkaar serieus nemen staat centraal. Inwoners willen niet alleen praten, maar ook samen met de gemeente werken aan concrete resultaten.
• Goede communicatie: Duidelijke en begrijpelijke communicatie is belangrijk. Door te laten zien wat er met de inbreng gebeurt, blijven mensen betrokken en gemotiveerd om mee te doen.
• Ruimte voor initiatieven en uitdaagrecht: Er is interesse in het uitdaagrecht en inwonersinitiatieven, als er goede ondersteuning en duidelijke spelregels zijn.

Downloads

• Verslag inwonersavond 10 november 2025 (PDF, 122.2 kB)
• Verslag inwonersavond 1 december 2025 (PDF, 93.0 kB)
• Veel gestelde vragen en antwoorden (PDF, 38.1 kB)

Meer informatie

Hebt u vragen, suggesties of wilt u gewoon eens verder praten? U bent altijd welkom om contact op te nemen met de projectleider Esther van Boxtel. Dit kan door te bellen naar 0412 45 88 88 of stuur een e-mail naar e.van.boxtel@bernheze.org.